Eerste lichting DEAC-studenten afgestudeerd in duurzame luchtvaart

In oktober 2019 zijn de eerste studenten van de Aviation Academy van de Hogeschool van Amsterdam glansrijk afgestudeerd bij DEAC. Deze afkorting staat voor Dutch Electric Aviation Centre, het landelijk kenniscentrum op het gebied van elektrisch vliegen. DEAC richt zich op de General Aviation en is gevestigd op Teuge Airport in de Cleantech Regio. Als ware pioniers hebben de studenten zich bekwaamd in het vrijwel onontgonnen gebied van de duurzame luchtvaart. Want dat is de toekomst: het moet allemaal schoner, stiller en zuiniger. Maak in deze longread kennis met Oscar Bovenkerk, Gillian Koopmans en Mitchell Blei.

Verschillen
De inmiddels ex-studenten verschillen behoorlijk van elkaar. Bovenkerk is de jongste met zijn 21 jaar. Hij woont in Amsterdam, is liefhebber van roeien en fietsen en trekt graag op met een paar vriendengroepen. Hij is afgestudeerd in Maintenance, Repair & Overhaul met als specialisatie composietmaterialen. Koopmans is zes jaar ouder, woonachtig in Wormerveer en houdt van avontuur: reizen, duiken en motorrijden. Zijn afstudeerrichting heet Flight Operations. Northampton is de woonplaats van de 25-jarige Mitchell Blei. Zijn liefhebberij bestaat uit het bespelen van muziekinstrumenten. Hij heeft het honourstraject Aviation Engineering doorlopen.

Minor
Voordat de heren bij DEAC gingen afstuderen hebben ze in het derde jaar van hun studie een minor gevolgd en stage gelopen. Bovenkerk vertelt: “Ik heb de minor Design, Build & Fly gevolgd. Hier heb ik met een team een vliegende fixed-wing drone ontworpen die autonoom kon vliegen. Bij SAMCO Aircraft Maintenance op Maastricht-Aachen Airport heb ik stage gelopen. Hier kwam ik vooral in aanraking met de processen, operatie en documentatie rond onderhoud.” Het derde jaar van Blei stond in het teken van regelgeving; hij liep stage bij Fokker Services en nam daar het certificatieplan onder de loep. Zijn minor volgde hij bij IATA (International Air Transport Association) waar hij zijn diploma International Air Law heeft gehaald. Koopmans heeft de minor Energy Engineering gevolgd en stage gelopen bij Devcon Ecosystems.

Zorgvuldig
De Hogeschool van Amsterdam begeleidt de studenten zorgvuldig bij het zoeken naar een geschikte afstudeerstage. Zo wordt er jaarlijks een Career Day gehouden, waar bedrijven zich met hun onderzoeksopdrachten presenteren. Op het gebied van duurzame luchtvaart heeft de school ook een sustainability afstudeeratelier. Daar kwam Bovenkerk in aanraking met zijn opdracht om te onderzoeken welke effecten elektrische vliegtuigen hebben op het onderhoud. Koopmans koos voor zijn afstudeerstage het onderwerp laadinfrastructuur voor elektrisch vliegen en Blei werd getriggerd door de onderzoeksvraag over registratie en certificering van het Flying Testbed dat DEAC inmiddels heeft aangekocht.

Motivatie
Koopmans had de meest uitgesproken motivatie om een duurzaam afstudeeronderwerp te kiezen: “Ik heb een passie voor reizen en de wereld ontdekken. Natuur en wildlife. Door het reizen ben ik me heel bewust geworden van de impact die wij op de aarde hebben. We kunnen niet doorgaan met hoe we nu bezig zijn. Luchtvaart is vervuilend en ik wil dat we van de luchtvaart kunnen blijven genieten, kunnen blijven reizen, op een verantwoorde schone manier.” Voor Blei was de wet- en regelgeving van belang: “Als er wettelijke kaders zijn die duurzame luchtvaart juist bevorderen in plaats van tegenhouden, zal er een versterking komen van de innovatiekracht.” Bovenkerk was met het oog op de toekomst vooral nieuwsgierig naar het duurzaamheidsaspect binnen de luchtvaart.

Wet- en regelgeving
Het is opmerkelijk dat iemand met een technische opleiding zoveel affiniteit heeft met wet- en regelgeving. Blei onderzocht welk wettelijk kader voldoende vrijheid biedt om een vliegtuig te modificeren voor experimentele doeleinden. Hij keek ook naar hoe de betrokkenheid van nationale luchtvaartautoriteiten kan worden geoptimaliseerd. Een van zijn conclusies luidt dat voor experimentele vliegtuigen Engelse wet- en regelgeving het beste wettelijk kader biedt. Mocht de Brexit doorgaan dan is er een alternatief: het vliegtuig registreren in Nederland en certificeren onder de European Light Aircraft (ELA2) regelgeving.

Infrastructuur
Koopmans keek in zijn onderzoek naar de aanpassingen van de infrastructuur op Teuge Airport die nodig zijn om de doelstelling ‘50% van de vliegbewegingen elektrisch voor 2030’ te halen. Het ging niet alleen om de (financiën van de) elektrische infrastructuur, maar ook om de stroomvraag, stroomvoorziening en veiligheid. Hij heeft becijferd dat er een laadvermogen nodig is van 3.200 kW.  Ook de stroomvraag zal in de toekomst fors zijn, circa 7.26 GWh. “Belangrijk is om de stroom op een duurzame manier op te wekken. Zonne-energie kan hier een belangrijke rol in spelen omdat het opwekpatroon hiervan goed correspondeert met het vliegbewegingen patroon”, aldus Koopmans.

Onderhoud
Bovenkerk is halverwege zijn studie geïnteresseerd geraakt in onderhoud, dus de impact daarop door elektrische vliegtuigen was een mooie onderzoeksopdracht. Hij heeft gekeken naar risico’s, mogelijkheden voor implementatie, veranderingen voor organisaties, veranderingen in het onderhoud zelf en andere effecten. De Lithium-ion batterij en het hoge voltage spelen een grote rol in de elektrische luchtvaart maar vormen ook een veiligheidsrisico. Verder lopen wetgeving en opleidingen voor onderhoudspersoneel achter als het gaat om elektrificering van de luchtvaart. De verwachting is dat elektrische vliegtuigen minder onderhoud nodig hebben, omdat een elektromotor veel minder bewegende delen bevat dan een conventionele motor.

Hoogtepunten
Gevraagd naar leermomenten en hoogtepunten tijdens de afstudeerstage komen er verschillende antwoorden naar boven. Koopmans: “Ik heb veel geleerd over de kleine luchtvaartindustrie. Veel interessante mensen ontmoet, bijvoorbeeld tijdens de DEAC-brainstormsessie, en aan de wieg gestaan van de ontwikkeling van duurzame luchtvaart.” Bovenkerk somt op:   “Zelf een onderzoek opzetten, vergroten van netwerkvaardigheden, presentaties geven voor politici en professionals en het ontwerpen van het DEAC-logo. En natuurlijk het bezoek aan AERO Friedrichshafen.” Blei vond het schrijven van een scriptie over een onbekend onderwerp best lastig, maar “ik had genoeg vrijheid om verschillende aspecten te onderzoeken. Hierbij heb ik geleerd om kritisch te zijn, maar ook om actief naar nieuwe perspectieven te zoeken met geduld en doorzettingsvermogen. Een hoogtepunt was zeker de aankomst van de Cessna 337 Skymaster die als Flying Testbed dienst gaat doen bij DEAC.”

Politiek
Alle drie ex-studenten vinden het goed dat er bij de politiek en media eindelijk belangstelling komt voor de verduurzaming van de luchtvaart. Wat hen betreft mag er nog wel wat meer gebeuren, bijvoorbeeld het aanleggen van een laadnetwerk op verschillende vliegvelden. Dit kan de ontwikkeling en komst van de elektrische luchtvaart een boost geven, waardoor Nederland in Europa voorop kan lopen. Bovenkerk ziet ook de grote voordelen van elektrisch vliegen, maar wijst op problemen die nog opgelost moeten worden, zoals de veiligheid en duurzaamheid van batterijen en de steeds maar groeiende vraag naar groene stroom.

Gemoedelijk
Het stage lopen op het kleine vliegveld Teuge te midden van groene weilanden was bepaald geen cultuurschok voor de Amsterdamse studenten. Ze roemen de gemoedelijke sfeer en het laagdrempelige en informele karakter van de bedrijven op Teuge. Oscar Bovenkerk licht toe: “Ik vond de sfeer rond Teuge een stuk ontspannener dan rond Amsterdam. Ik vind het leuk om andere delen van het land of het buitenland te bezoeken. Daarom heb ik mijn vorige stage ook gelopen in Maastricht. Het vliegveld, maar vooral ook de bedrijven op het vliegveld zijn heel toegankelijk en enthousiast over initiatieven die jij als individu neemt door bijvoorbeeld op bezoek te komen. Dat heeft mij erg geholpen.”

Werk
Is er een leven na de studie aan de Aviation Academy? Mitchell Blei: “Op dit moment woon en werk ik in Engeland. Academisch wil ik mij verder verdiepen op het gebied van luchtwaardigheid en luchtrecht. Hierbij kijk ik naar de Airworthiness master aan Cranfield University en de master Air and Space Law aan de  Universiteit in Leiden.” Koopmans wil zich verder ontwikkelen in laadinfra voor elektrisch vliegen: “Bij Devcon Ecosystems ga ik een business unit opzetten voor laadinfra waarmee we ons ook gaan richten op laadinfra voor elektrisch vliegen. Ik wil graag bijdragen aan een schone luchtvaart. Luchtvaart waar iedereen van kan blijven genieten op een duurzame verantwoorde manier.” Bovenkerk is nog op zoek naar een interessante baan binnen het luchtvaartonderhoud: “Ik heb verschillende sollicitaties lopen en hoop binnenkort mijn opgedane kennis te gebruiken om succesvol te worden in dit vakgebied.”

Mogelijkheden
Aan het einde van het interview roemen de ex-studenten DEAC als stage- en onderzoeksplek voor zowel het universitair als het hoger en middelbaar beroepsonderwijs. Meer mogelijkheden en veel meer vrijheid om expert te worden op terra incognita. Volgens hen staat DEAC binnen Nederland aan de frontlinie van de duurzame luchtvaart. Cruciaal om de positie van ons land op dit gebied te versterken.